De uitdaging van uitkeren

Verstandig verantwoorden in het licht van veranderende financiële verhoudingen
Publicatiejaar
2019
Auteur(s)
Ilsa de Jong
Jorren Scherpenisse
Martijn van der Steen
Mark van Twist
Thema's
Toezicht en naleving

Het uitkeren van financiële middelen van het Rijk aan provincies en gemeenten lijkt op het eerste oog een tamelijk eenvoudig en rechtlijnig proces. Geld wordt door het Rijk uitgekeerd aan medeoverheden. Soms zijn die middelen vrij besteedbaar, soms zijn ze gekoppeld aan specifieke beleidsdoelstellingen. Afhankelijk van het type uitkering wordt er wel of geen verantwoording afgelegd over de besteding ervan. Toch is de praktijk een stuk minder eenvoudig, en is de ‘praktijk van uitkeren’ met enige regelmaat onderwerp van discussie. Zo zijn er signalen dat het stelsel te complex is; is er kritiek dat goede informatie-uitwisseling en verantwoording over de bestedingen ontbreekt; en wijzen verschillende partijen erop dat bij vrij besteedbare middelen toch bestedingsafspraken worden gemaakt, terwijl dat niet past bij de bestuurlijke verhoudingen.

In dit onderzoek naar de informatie-uitwisseling in het uitkeringsstelsel signaleren wij een aantal uitdagingen. Hoe om te gaan met de systeemverantwoordelijk van de Rijksoverheid terwijl er sprake is van beleids- en bestedingsvrijheid van medeoverheden? Hoe kunnen overheden de informatie-uitwisseling en verantwoording goed laten aansluiten bij de complexe praktijk waarin zij steeds vaker in netwerken samenwerken en geldstromen met elkaar vermengen? Hoe kan de overheid vorm geven aan informatie-uitwisseling en verantwoording over de besteding van uitkeringen terwijl de effecten daarvan zich op verschillende momenten en termijnen manifesteren? [nieuwe alinea] In het essay reflecteren we op deze vragen, en werken we uit hoe overheden in hun verantwoording en informatie-uitwisseling kunnen omgaan met deze uitdagingen van uitkeren. We onderscheiden verschillende vormen van maatwerk in het afleggen van verantwoording die rijk, robuust en realistisch is, om zo te bij te dragen aan het ontwikkelen van informatie-uitwisseling tussen overheden die past bij de huidige sturingspraktijk en het type effecten dat met de bestedingen worden bereikt.

Gerelateerde publicaties

Nudges onderscheiden

Over de inbedding van gedragspsychologie in overheidsbeleid
Dit essay gaat ver de inbedding van gedragspsychologie in overheidsbeleid.
Thema's
Strategie en toekomst

Permanentie van tijdelijkheid

Strategische reflecties over de bestuurlijke betekenis van evenementen
Nederlandse steden en regio’s investeren fors in het organiseren en ‘binnenhalen’ van tal van grote en kleine evenementen. Dit essay reflecteert vanuit een bestuurskundige invalshoek op de betekenis van evenementen en adresseert de dilemma’s rond het benutten van evenementen als interventies in dynamiek, in plaats van als eenmalige hoogtepunten in de tijd.
Thema's
Strategie en toekomst

Spraakmakend leiderschap

De linguïstische vingerafdruk van de gemeentesecretaris
In dit essay over ‘spraakmakend leiderschap’ wordt gereflecteerd op de linguïstische vingerafdruk van de gemeentesecretaris als leidinggevende van de gemeentelijke organisatie. 
Thema's
Politiek en bestuur

Fast-Track Institution Building

The founding of AMS
The Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions (AMS) was officially launched in June 2014. By adopting a multidisciplinary approach, the institute seeks to develop and advance integrated solutions to metropolitan challenges that include and span aspects of various topics, like energy, water, mobility, health, food and waste. This essay reflects on the history and manner in which AMS
Thema's
Sturen in netwerken

Bodem in balans

Een evaluatie van de organisatie van de uitvoering van het Convenant Bodemontwikkelingsbeleid en aanpak spoedlocaties 2010 – 2015
Een evaluatie van de organisatie van de uitvoering van het Convenant Bodemontwikkelingsbeleid en aanpak spoedlocaties 2010 – 2015.
Thema's
Sturen in netwerken