Gevoel voor getallen

Een zoektocht naar politieke en psycholigische dimensies van tellen in beleid
Publicatiejaar
2018
Auteur(s)
Ilsa de Jong
Mark van Twist
Daphne Bressers
Jorgen Schram
Thema's
Politiek en bestuur

Cijfers spelen een centrale en vaak cruciale rol in beleid- en besluitvormingsprocessen. Business cases, KPI’s, milieueffectrapportages, financiële dashboards en kosten-baten analyses zijn slechts enkele voorbeelden van de vele instrumenten van ambtenaren, bestuurders en politici om tot be¬leid en besluiten te komen of effecten van beleid te monitoren en evalueren. Hoe complexer het vraagstuk, des te groter is de behoefte aan kwantitatieve data. Vanuit de gedachte: we moeten precies weten hoe het zit. Die centrale rol van cijfers komt deels voort uit de idee dat cijfers objectief, onafhankelijk en ‘waar’ zijn. Cijfers, kwantitatieve en statische data zijn in staat om een veelheid aan informatie zichtbaar te maken en wekken de indruk preciezer te zijn dan woorden.

Paradoxaal genoeg staat daar tegenover dat we soms juist moeite hebben om betekenis toe te kennen aan cijfers, om de cijfers op waarde te schatten. Niet alle getallen hebben zomaar een vanzelfsprekende betekenis voor ons, maar gaan pas leven als we een bepaald referentiekader hebben, of wanneer ze onderdeel zijn van een bepaald verhaal wat met die cijfers wordt verteld. Bovendien belichten de cijfers soms ook maar een deel van het verhaal. Want wie telt? Wat telt mee, en wat wordt er buiten beschouwing gelaten? In dit essay verdiepen we ons in de vraag hoe cijfers werken bij beleid- en besluitvorming. Met andere woorden, we zoeken naar gevoel voor getallen. We belichten de context waarbinnen cijfers ten tonele worden gebracht, maar gaan ook op zoek naar de verhalen die achter de cijfers schuil gaan. Aan de hand van de mechanismen van de ‘politiek en psychologie van tellen’ laten we zien hoe ‘tellen’ en ‘vertellen’ niet twee gescheiden strategieën zijn, maar hoe ze elkaar raken en beïnvloeden, en sterker nog, hoe ze in een continu samenspel onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Gerelateerde publicaties

Nudges onderscheiden

Over de inbedding van gedragspsychologie in overheidsbeleid

Dit essay gaat ver de inbedding van gedragspsychologie in overheidsbeleid.

Thema's
Strategie en toekomst

Permanentie van tijdelijkheid

Strategische reflecties over de bestuurlijke betekenis van evenementen

Nederlandse steden en regio’s investeren fors in het organiseren en ‘binnenhalen’ van tal van grote en kleine evenementen. Dit essay reflecteert vanuit een bestuurskundige invalshoek op de betekenis van evenementen en adresseert de dilemma’s rond het benutten van evenementen als interventies in dynamiek, in plaats van als eenmalige hoogtepunten in de tijd.

Thema's
Strategie en toekomst

Spraakmakend leiderschap

De linguïstische vingerafdruk van de gemeentesecretaris

In dit essay over ‘spraakmakend leiderschap’ wordt gereflecteerd op de linguïstische vingerafdruk van de gemeentesecretaris als leidinggevende van de gemeentelijke organisatie. 

Thema's
Politiek en bestuur

Fast-Track Institution Building

The founding of AMS

The Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions (AMS) was officially launched in June 2014. By adopting a multidisciplinary approach, the institute seeks to develop and advance integrated solutions to metropolitan challenges that include and span aspects of various topics, like energy, water, mobility, health, food and waste. This essay reflects on the history and manner in which AMS

Thema's
Sturen in netwerken

Bodem in balans

Een evaluatie van de organisatie van de uitvoering van het Convenant Bodemontwikkelingsbeleid en aanpak spoedlocaties 2010 – 2015

Een evaluatie van de organisatie van de uitvoering van het Convenant Bodemontwikkelingsbeleid en aanpak spoedlocaties 2010 – 2015.

Thema's
Sturen in netwerken