Kansrijk maar kwetsbaar

Burgeraudits als nieuwe vorm van burgerparticipatie
Publicatiejaar
2016
Auteur(s)
Jorgen Schram
Mark van Twist
Martijn van der Steen
Thema's
Toezicht en naleving

Burgers hebben in Nederlandse gemeenten tal van mogelijkheden om te participeren in het lokaal openbaar bestuur. Opvallend genoeg richten veel initiatieven ter versterking van de burgerbetrokkenheid zich op participatie aan de voorkant van het beleidsproces: in de agendavorming, beleidsvoorbereiding en beleidsbepaling. Vormen van burgerparticipatie die zich richten op participatie aan de achterkant van het beleidsproces zijn spaarzaam. Relatief weinig initiatieven richten zich op de controle en evaluatie van beleid. Deze nieuwe vormen van betrokkenheid van burgers, als controleurs van beleid, zijn te duiden als ‘burgeraudits’. Het gaat dan om auditing door burgers die de gemeente kritisch volgen én controleren, omdat zij begaan zijn met wat er in hun wijk of buurt gebeurt.

Burgeraudits passen in de bredere maatschappelijke ontwikkeling dat burgers op steeds meer terreinen direct of indirect inbreng krijgen (of eisen) op het gebied van controle en evaluatie, zoals burgervisitatiecommissies, burgerrekenkamers en burgerjournalistiek. Veel van deze vormen staan nu nog in de kinderschoenen en vinden op kleine schaal plaats, maar in potentie betreft het vormen van burgerbetrokkenheid die voor de toekomst van het lokaal bestuur van grote betekenis zijn. Met het in de praktijk brengen van deze initiatieven breekt een spannende tijd aan voor zowel de initiatieven zelf als voor de gemeenten die zich aan de initiatieven verbinden. Burgers die een rol vervullen op het gebied van controle en evaluatie zijn voor gemeenten een vorm van participatie die in potentie zeer kansrijk is en specifieke kwaliteiten kent, maar ook voor politiek en bestuur kwetsbaar kan zijn en valkuilen heeft.

Gerelateerde publicaties

Van voortgang boeken naar bestemming kiezen 

Strategisch kiezen om de decentralisaties te realiseren

De decentralisatie van de jeugdzorg is voor gemeenten een omvangrijke en complexe opgave. De vraag die nu opkomt is of en hoe de deadline van 1 januari 2015 nog kan worden behaald? Over die vraag gaat dit essay.

Thema's
Strategie en toekomst

(N)iets doen is hard werken

Investeren in netwerken

De NSOB heeft in opdracht van de gemeente Bergen op Zoom onderzoek gedaan naar overheidsparticipatie. In lokale netwerken waar de overheid aan anderen ruimte laat en van hen verwacht dat ze verantwoordelijkheid nemen, ligt de uitdaging niet zozeer in het opstarten of uitlokken van initiatief, maar in het vermogen om even niets te doen.

Thema's
Sturen in netwerken

Permanentie van tijdelijkheid

Strategische reflecties over de bestuurlijke betekenis van evenementen

Nederlandse steden en regio’s investeren fors in het organiseren en ‘binnenhalen’ van tal van grote en kleine evenementen. Dit essay reflecteert vanuit een bestuurskundige invalshoek op de betekenis van evenementen en adresseert de dilemma’s rond het benutten van evenementen als interventies in dynamiek, in plaats van als eenmalige hoogtepunten in de tijd.

Thema's
Strategie en toekomst

Vormgeven aan verantwoording

Publieke verantwoording in de Jeugdhulp: een handboek voor praktisch houvast

Met de decentralisaties in de jeugdhulp per 1 januari 2015 werken steeds meer gemeenten samen met andere partijen. Deze andere manier van werken zorgt ook voor een steeds groter wordend ‘grijs gebied’ waarin niet duidelijk is wie, wanneer en waarover verantwoordelijk is en verantwoording moet afleggen. Dit handboek laat zien wat alternatieve vormen van verantwoording zijn en welke verschillende

Thema's
Toezicht en naleving

Speltechnieken in beleid

Verkenning van gamification in de woningmarkt

De toepassing van speltechnieken in een niet-gesimuleerde context - gamificiation - kan in potentie een meerwaarde vormen voor het sturingsrepertoire van de overheid. Er zijn steeds meer voorbeelden bekend van toepassingen van gamification in de publieke sector, waarbij spelelementen worden ingezet om iets leuker of gemakkelijker te maken en ander gedrag te stimuleren. Maar op welke wijze kan dit

Thema's
Strategie en toekomst