Ondermijning ondermijnd

Hoe het rijk meer ruimte kan maken voor een (boven)lokale aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit
Publicatiejaar
2016
Auteur(s)
Martijn van der Steen
Jorgen Schram
Nancy Chin-A-Fat
Jorren Scherpenisse
Thema's
Politiek en bestuur

"Het rapport van de Denktank van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB) ‘Ondermijning Ondermijnd’ is tot stand gekomen in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het ministerie van BZK heeft de NSOB gevraagd om te inventariseren hoe de decentrale partners die zich bezighouden met de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit aankijken tegen de rol van de rijksoverheid en welke ondersteunende beweging vanuit Den Haag zij graag zouden zien.

Er is een grote variëteit aan opvattingen over deze problematiek: geïnterviewden benoemen verschillende mogelijkheden en ervaren uiteenlopende knelpunten. Er is wel een breed gedeelde zorg over georganiseerde ondermijnende criminaliteit, namelijk dat het zich als een sluipend fenomeen door onze samenleving verspreidt. Georganiseerde ondermijnende criminaliteit moet daadkrachtig worden aangepakt, vóórdat sluipende ondermijning omslaat in normalisering. In het rapport benoemen we een handelingsperspectief voor het openbaar bestuur.

Om de ontwikkeling van georganiseerde ondermijnende criminaliteit te keren is het nodig om tot een combinatie van aanpakken te komen op de volgende vier thema’s, die elk als noodzakelijk wiel in de aanpak van ondermijning fungeren. Door deze vier wielen gelijkmatig te laten draaien kan de aanpak van ondermijning effectief zijn. Als één van de vier wielen achterblijft of stilstaat, neemt de effectiviteit van de andere wielen sterk af:

Systematische aandacht voor ondermijning: ontwikkeling systematiek en stimuleren van bereidheid. Handelen als één overheid: sturing landelijke afspraken met borging van de regionale maat. De criminele bedrijfsvoering ontwrichten: de cruciale schakels uitschakelen en het afpakken van crimineel vermogen. Maatschappelijke aanpak van ondermijning naadloos integreren: criminele netwerken aanpakken, maatschappelijke netwerken versterken, meer weerbaar en minder vatbaar maken.

In het rapport geven wij handvatten voor de aanpak in deze vier wielen. Die aanpak is echter niet vooraf uniform te ontwerpen voor alle regio’s. Het door ons hier uitgewerkte handelingsperspectief bepleit regionale variëteit. Dat is de kernopgave voor de ministeries zoals wij die zien, in antwoord op de onderzoeksvraag die ons door het ministerie van BZK is gesteld: het faciliteren, ondersteunen en toerusten van de regionale partners om ondermijning te keren, en zodoende een landelijke dekking van goed werkende, effectieve en op de lokale/regionale maat gesneden aanpakken te realiseren.

Dit onderzoek stond onder begeleiding van een Adviescommissie bestaande uit de heren Peter Noordanus (vz.), Clemens Cornielje, prof. dr. Cyrille Fijnaut en Kees Jan de Vet. De NSOB dankt hen allen zeer voor hun kritische, betrokken en inspirerende bijdragen."

Gerelateerde publicaties

Balanceren tussen inkapseling en afstoting

Een essay over de strategische functie bij de Rijksoverheid 

Een essay over de strategische functie bij de Rijksoverheid. De strategische functie van de departementen is vrijwel steeds in beweging. De vraag is wie de ‘strategen’ in dit type organisatie zijn wat voor activiteiten zij verrichten. Hoe verloopt de dagelijkse werkpraktijk en tegen welke strategische dillema’s lopen zij aan?

Thema's
Strategie en toekomst

Verschuivende verwachtingen

Over rolverandering en vormgeven aan strategische professionaliteit

In dit essay wordt verslag gedaan van de rolverandering die zich sinds de start van de vorming van de strategische afdeling heeft voltrokken binnen de bestuursdienst van een grote Nederlandse gemeente.

Thema's
Strategie en toekomst

Strategiseren in de schaduw van de macht

Politiek assistenten van bestuurders als verborgen verbinders

Politiek assistenten van bestuurders als verborgen verbinders. Politiek assistenten zijn een relatief nieuw soort functionaris, die zorg draagt voor de ondersteuning van bestuurders. De politiek assistenten vervullen een functie die niet meer als ‘extraatje’ te benoemen is, maar die inmiddels vitaal is om het systeem in stand te houden..

Thema's
Strategie en toekomst

Toekomstverkenning en organisatieontwikkeling

Ontwerpkeuzes in het scenarioproject RWS 2020

Toekomstverkenning is een veelgebruikt instrument in strategische processen, ook bij overheidsorganisaties. Strategie en toekomst zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De vraag is of en hoe dat goed gebeurt.

Thema's
Strategie en toekomst

Figureren in het verhaal van een ander

Over gezagsdragers in beeld 

De voorbeelden van de politiek in ingewikkelde mediaoptredens zijn talrijk. De essentie van ‘mediacratie’ staat in dit essay centraal: de gevolgen van de versmelting die optreedt in de handelingslogica’s van politiek, ambtenarij en media

Thema's
Politiek en bestuur