Practical Wisdom in Governance

NSOB | Practical Wisdom in Governance
Ambiguity, Politics and Democratization in Supervising Care Institutions
Publicatiejaar
2022
Auteur(s)
Henk den Uijl
Thema's
Politiek en bestuur

Maatschappelijke organisaties moeten bestuur, toezicht en praktijk democratiseren Maatschappelijke organisaties, zoals zorg- of onderwijsinstellingen, zijn vergeten dat ze een rol spelen in ons politiek bestel: lokale betrokkenheid van burgers bij de vraag wat 'het goede leven' is. Er is daarom een democratisering van bestuur, toezicht en alledaagse praktijk van zorg vereist. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Henk den Uijl. Dat betekent, bijvoorbeeld, dat het stichtingsmodel, waarin de raad van toezicht zichzelf aanstelt, een groot democratisch tekort in zich draagt. Het zou interessant zijn de vereniging of de coöperatie te herontdekken. Ook betekent het voor professionals in alledaagse zorgpraktijken dat zij meer ruimte nodig hebben om patiënten en verwanten te betrekken bij zorg.

Wijsheid uit de praktijk De vraag wat goede zorg is, of wat goed organiseren is, blijken geen technische vragen te zijn die je op kunt lossen door expertise toe te passen of door 'de bedoeling' te achterhalen. Den Uijl: “Het blijken politieke en morele vragen te zijn die vooral 'praktische wijsheid' vragen. Dit veronderstelt geen 'hoge morele toon', maar juist eerder een realiteitsbesef dat moraliteit in bestuurlijke zin altijd samenhangt met macht, dat tegenspraak vereist is, en dat soms moraliteit ook tegen je kan werken.”

Kloof toezicht en alledaagse zorg Niet alleen mensen kunnen wijs zijn, ook praktijken en instituties kunnen wijs zijn, namelijk als zij het mogelijk maken dat de vraag naar goede zorg betwist kan worden en lokaal kan worden beantwoord. Den Uijl: “Uit mijn onderzoek blijk dat alledaagse zorg, en de organisatie waarbinnen dat plaatsvindt, zich niet laat vangen in zowel algemene waarden als in managementinstrumenten. Dat wil niet zeggen dat die waarden of instrumenten niet nuttig zijn, maar er ontstaan problemen op het moment dat deze 'kloof', tussen toezicht en bestuur op afstand en alledaagse zorg, niet meer wordt herkend en van betekenis wordt voorzien.”

Zekerheid en versimpeling Van alle deugden die we hopen te vinden in de bestuurskamer van zorgorganisaties (of andere maatschappelijke organisaties) is wijsheid wellicht de grootste. Maar wat is wijs toezicht? In Nederland is er een trend waarneembaar dat toezicht en bestuur dienen te professionaliseren. Er ligt meer nadruk op expertise en onafhankelijkheid, en op managementdomeinen zoals strategisch, risico- of kwaliteitsmanagement. Den Uijl: “Maar is er ook een trend te zien die veel nadruk legt op moraliteit en (maatschappelijke) waarden. Uit mijn onderzoek blijkt dat beide trends samenhangen met een managementmode die op zoek is naar zekerheid en versimpeling.”

Gerelateerde publicaties

Onderzoek alles, behoud het goede

Herwaardering van het verenigingsmodel

Steeds meer scholen die vanouds een vereniging waren stappen over op het stichtingsmodel. Is dit wel een goed idee? In dit essay wordt door de auteurs een pleidooi gehouden de vereniging te bewaren, herwaarderen en herijken, en wordt betoogd dat de vereniging van grote waarde is voor de kwaliteit van de maatschappelijke democratie.

Thema's
Politiek en bestuur

Van bureaucraat en grenswerker

Over de rol van de secretaris bij de professionalisering van het interne toezicht van hogescholen

De secretaris heeft vaak een zichtbaar onzichtbare rol. Hij doet belangrijk werk, maar laat zich er niet op voorstaan. Hij is dienstbaar. In ‘Van bureaucraat tot grenswerker’ verkennen de auteurs de vraag hoe een raad van toezicht van een hogeschool voldoende onafhankelijke secretarisondersteuning voor zichzelf organiseert en op welke wijze de ondersteuning van de secretaris van belang is voor de

Thema's
Toezicht en naleving

Actuele kwestie, klassieke afweging

Een verkenning naar de governance van het Nederlands digitaliseringsbeleid

In dit essay onderzoeken we hoe de huidige governance van het Nederlands digitaliseringsbeleid wordt ervaren en waar mogelijk ruimte zit voor verbetering en versterking richting de toekomst.

Thema's
Politiek en bestuur
Strategie en toekomst

Buiten-gewoon werk

Perspectief op de Expertise-unit Sociale Stabiliteit

In 2020 deed de NSOB onderzoek bij de Expertise-unit Sociale Stabiliteit (ESS), dat valt onder het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Zij ondersteunen gemeenten, migrantengemeenschappen en professionals in het sociale domein op het gebied van radicalisering, weerbaarheid, extremisme en polarisatie. In dit essay wordt de aard van het werk van de ESS in bestuurskundige termen gevat

Thema's
Strategie en toekomst

Tussen staat en menselijke maat

Handhaving in de sociale zekerheid

We onderzochten op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wat voor burgers, handhavers en andere betrokkenen (bij het UWV, de SVB en bij gemeenten) dilemma’s zijn bij handhaving in de sociale zekerheid. We constateren dat er diverse kwesties spelen, zowel op beleidsniveau als in de uitvoeringspraktijk.