Verdeel(de) verantwoordelijkheid

NSOB-2020-Verdeel(de) verantwoordelijkheid thumbnail
Een reflectie op samenwerking bij de aanpak van droogte in de Achterhoek
Publicatiejaar
2020
Auteur(s)
Myrthe van Delden
Martin Schulz
Mark van Twist
Thema's
Sturen in netwerken

Dit essay verkent de problematiek van droogte in de Achterhoek. De afgelopen eeuw zijn er miljarden geïnvesteerd in de strijd tegen het water, door de aanhoudende droogte staan we nu echter voor een nieuwe uitdaging: een tekort aan water.

In de Achterhoek onderneemt een grote diversiteit aan partijen actie op dit punt. De variëteit komt onder tot uitdrukking in de tijdhorizon die betrokkenen daarbij voor ogen hebben: korte en langer termijn. Eveneens is er verschil in de schaal waarop de betrokkenen willen en kunnen interveniëren: lokaal, concreet, praktisch versus globaal, abstract, conceptueel.

Het gevaar hiervan is een weinig productief patroon waarbij lokale partijen blijven benadrukken dat het belangrijk is om het concreet te houden en ‘gewoon’ te doen wat nodig is, terwijl de bovenlokale partijen daar tegenover stellen dat het belangrijk is om naar toekomstbestendige oplossingen te zoeken en uitwegen voor de lange termijn te zoeken. Het risico bestaat dat de ene partij de andere verwijt over onvoldoende strategisch vermogen te beschikken en te vertrouwen op ‘quick fixes’ terwijl de andere partij dan weer het verwijt maakt dat we niet moeten blijven hangen in abstracte beschouwingen en grote vergezichten zonder praktische uitwerking en consequentie.

In dit essay constateren de auteurs dat er sprake is van een verdeelde maar vooral ook gedeelde verantwoordelijkheid bij actoren die zich bezig houden met droogte in de Achterhoek. De positieve interpretatie is hier dat droogteproblematiek wordt gevoeld en ingevuld als gedeelde verantwoordelijkheid. Tegelijkertijd kan het ook meer negatief worden gezien als een strijd of spanning tussen partijen over de verdeling van die verantwoordelijkheid. Er is een constante strijd aanwezig over de vraag welke (deel)problemen aan welke actor toebehoren, omdat met die verantwoordelijkheid ook heel gemakkelijk veronderstellingen meekomen over de vraag wie de rekening betaalt.

De uitdaging is om van een vicieuze cirkel naar opwaartse spiraal te bewegen. Lange en korte termijn en abstracte en concrete kunnen elkaar versterken. Net zo goed hoeven abstract (bovenlokaal) en concreet (lokaal) elkaar niet in de weg te zitten. De aanbeveling is hier: verdeel de verantwoordelijkheid! Daarmee doelen we op een besef van gedeeld eigenaarschap en het spreiden van energie en inzet door een samenspel te creëren van er samen de schouders onder zetten met aandacht voor ieders bijzondere kwaliteiten, invalshoeken en deskundigheden. Nu de derde droge zomer op rij zich aandient, is er geen ruimte meer om verantwoordelijkheden door te schuiven en af te wachten.

Gerelateerde publicaties

Verrijken van Verantwoording (working paper)

In dit working paper reflecteren we op de uitdagingen van verantwoording over de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Hoe kan in verantwoording recht worden gedaan aan de complexiteit van de praktijk? 

Thema's
Toezicht en naleving

Samenwerking sturen

Duiding van dynamiek bij de MIRT-verkenning Varik-Heesselt

In dit essay verkennen de auteurs het samenwerkingsproces rondom de MIRT-verkenning Varik-Heesselt. Pogingen van partners om tot elkaar te komen en er samen uit te komen, blijken – achteraf gezien – onvoldoende krachtig te zijn geweest om de neerwaartse tendens te keren. De auteurs schetsen in dit essay handelingsopties voor samenwerkingspartners die helpen om dit soort neerwaartse dynamieken af

Thema's
Sturen in netwerken

Onderzoek alles, behoud het goede

Herwaardering van het verenigingsmodel

Steeds meer scholen die vanouds een vereniging waren stappen over op het stichtingsmodel. Is dit wel een goed idee? In dit essay wordt door de auteurs een pleidooi gehouden de vereniging te bewaren, herwaarderen en herijken, en wordt betoogd dat de vereniging van grote waarde is voor de kwaliteit van de maatschappelijke democratie.

Thema's
Politiek en bestuur

Het Nieuwste Waterschap

Het Nieuwste Waterschap. Van A naar B, via B.

In opdracht van de Brabantse Waterschappen heeft de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB) in samenwerking met BrabantKennis en de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) een toekomstverkenning voor de Brabantse Waterschappen uitgevoerd. De waterschappen willen naar aanleiding van het 90-jarig bestaan van de Brabantse Waterschapsbond doorkijken naar hun 100-jarig bestaan. Dit doen we door de

Thema's
Strategie en toekomst

De opgave aan tafel

De praktijk van werken vanuit maatschappelijke opgaven

Steeds vaker zijn er organisaties die de maatschappelijke opgave centraal proberen te stellen. Zo ook het ministerie van Justitie & Veiligheid, die een beweging in gang heeft gezet om de maatschappelijke opgave meer centraal te stellen in de realisatie van de beleidsagenda. Dat betekent dat de maatschappelijke vraag als uitgangspunt wordt genomen en er wordt gekeken om welke publieke waarde het

Thema's
Strategie en toekomst