“Er is goed nieuws: publieke dienstverleners komen steeds meer voor zichzelf op.” Met deze boodschap opent de Staat van de Uitvoering van september 2024. Via knelpuntenbrieven, uitvoeringstoetsen, rijker rapporteren en andere manieren om aan de ‘noodrem’ te trekken, zet de uitvoering zich de afgelopen jaren stevig in om de samenwerking tussen beleid en uitvoering te verbeteren. Dat klinkt positief, maar bevestigt tegelijk een onderliggend patroon: de uitvoerder moet steeds harder werken, terwijl de beleidsmaker in de luisterstand kan. Hoewel beleid en uitvoering gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor beleidsuitkomsten, is het nog altijd vanzelfsprekend dat uitvoeringsorganisaties rekenschap afleggen aan beleid en politiek, en niet andersom. De huidige verantwoordingspraktijk is daarmee vooral eenrichtingsverkeer.
In het essay Zullen we het eens andersom doen? stellen Wiljan Hendrikx, Mark van Twist, Jesse Dusseljee, Quirine Ganzeboom en Laura Schroër daarom voor om de verhoudingen in het verantwoordingssysteem zélf te bevragen. Wat gebeurt er als we de verantwoordelijkheid voor verantwoording omkeren en juist beleidsmakers en bestuurders zich moeten verantwoorden tegenover de uitvoering?
Het essay lees je hier.