Het gaat tegenwoordig vaak over ‘het stille midden’, een plek die rust en rede belooft. Politici claimen het als hun terrein, maar wie er écht woont, blijft vaak verborgen. Tijd dus om dat stille midden te (be)zoeken. 

Dit essay vertelt over onze zoektocht naar het stille midden, onze poging dat op stem te brengen (waardoor het niet langer stil is) en de positie ervan te bepalen (die zeker niet per se gematigd of middelmatig is). Zo wil dit essay de weg plaveien en een methode neerzetten voor ambtenaren die effectief beleid willen maken in een verdeelde samenleving. Het is bedoeld voor hen die maatschappelijke beweging terug willen laten komen in beleid en voor hen die politiek-bestuurlijk willen adviseren op een manier die recht doet aan de dieper gelegen geluiden in de samenleving.

Samen met het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) hebben we in De Peel, Radewijk en Ede gezocht naar ‘iets’ tussen de polen in het debat over de toekomst van het landelijk gebied. De hoop is immers dat daar, ergens in de stilte van het midden, de beweging te vinden is die de impasse op het stikstofdossier kan doorbreken. De opbrengsten van onze zoektocht waren velerlei en vaak verrassend. Beweging hebben we in ieder geval gevonden en meerdere middens bovendien: niet zozeer stil, eerder meerstemmig en soms zelfs vrij vocaal. 

Het belangrijkste inzicht dat we onderweg hebben opgedaan, gaat over de kracht van verhalen. De verhalen die de mensen uit de drie streken met ons hebben gedeeld - en de verlangens daarin verborgen - geven stem aan het stille midden en maken verbinding mogelijk.