“The best way to kill a new idea is to put it in an old organisation.”

Deze veelgehoorde observatie raakt een fundamenteel spanningsveld binnen institutionele innovatie. Vernieuwing vraagt om (experimenteer)ruimte en snelheid - waarden die niet altijd vanzelfsprekend gedijen binnen gevestigde formele structuren. Tegelijkertijd is het belang van verankering onmisbaar: zonder duurzame inbedding in de organisatie blijven veelbelovende initiatieven steken in losse pilots en tijdelijke projecten. De kernvraag luidt dan ook: hoe veranker je een nieuw idee in een bestaande organisatie zónder het nieuwe te verliezen? Hoe "bed" je iets in, zonder dat het wordt ingekapseld?

In het onderzoek naar de inbedding van de Gelijke Kansen Alliantie (GKA) binnen het ministerie van OCW staan precies deze vragen centraal. De GKA werkt sinds 2016 aan het vergroten van kansengelijkheid in het onderwijs en doet dit met een responsieve werkwijze: het team opereert adaptief, in nauwe samenwerking met gemeenten, scholen en andere lokale partners. Deze aanpak vraagt om flexibiliteit, maatwerk en relationeel werken - principes die binnen het ministerie worden gewaardeerd, maar die soms op gespannen voet staan met de huidige systemen.

Het onderzoek laat zien dat deze spanning tussen innovatie en institutionele logica niet alleen onvermijdelijk is, maar ook vruchtbaar kan zijn. Inbedding hoeft geen afvlakking te betekenen. Integendeel: het leidt tot versterking, verbreding en verdieping bij zowel OCW als bij de GKA. Dit essay biedt andere organisaties inzichten in hoe ze duurzame ruimte kunnen creëren voor vernieuwing, zonder dat die vernieuwing oplost in het bestaande én zonder dat het bestaande zijn waarde verliest. Het gaat over strategisch handelen vanuit de tussenpositie, het beïnvloeden van dominante narratieven, en het omgaan met ‘institutionele ongepastheid’. Maar bovenal gaat het over mensen: over hoe professionals bruggen slaan.