Legitimiteit gezocht

Legitimiteit gezocht: dilemma’s van democratische afstand en nabijheid in het RES-proces
Dilemma’s van democratische afstand en nabijheid in het RES-proces
Publicatiejaar
2021
Auteur(s)
Martijn van der Steen
Geerten Boogaard
Pim Jansen
Joost Westerweel
Bruno Koopmans
Thema's
Sturen in netwerken

Op allerlei plekken ontstaan samenwerkingen rondom concrete maatschappelijke opgaven. Zo ook bij de energietransitie waar de Regionale Energie Strategieën (RES) als bestuursarrangement is opgericht. Er is veel discussie over de democratische legitimiteit van deze samenwerkingsverbanden. Ze zouden te weinig verankerd zijn in de volksvertegenwoordiging, ver afstaan van democratische sturing en controle, en zich daarmee onttrekken aan het domein van de politiek, terwijl er wel heel betekenisvolle keuzes en verdelingen plaatsvinden. Voor de RES ligt dat niet anders. Sterker nog, de RES is een buitengewoon ingrijpende beweging, die de inrichting en ruimtelijke plannen van gemeenten decennia kan gaan beïnvloeden.

In dit essay reflecteren we met Geerten Boogaard en Joost Westerweel (Universiteit Leiden) en Pim Jansen (Erasmus Universiteit Rotterdam) vanuit de bestuurskunde en staats- en bestuursrecht op de democratische legitimiteit van de zeven RES’en in de provincie Zuid-Holland. We benoemen een viertal dilemma’s die betrekking hebben op de spanning tussen het resultaat en het proces, tussen politisering en consensus, nationaal versus decentraal en lokaal versus regionaal. Voor de komende jaren is het volgens ons van belang om oog te houden voor deze dilemma’s en een continu gesprek te voeren over de te kiezen strategie tussen de verschillende overheden als gelijkwaardige partners.

Gerelateerde publicaties

Balanceren tussen inkapseling en afstoting

Een essay over de strategische functie bij de Rijksoverheid 

Een essay over de strategische functie bij de Rijksoverheid. De strategische functie van de departementen is vrijwel steeds in beweging. De vraag is wie de ‘strategen’ in dit type organisatie zijn wat voor activiteiten zij verrichten. Hoe verloopt de dagelijkse werkpraktijk en tegen welke strategische dillema’s lopen zij aan?

Thema's
Strategie en toekomst

Verschuivende verwachtingen

Over rolverandering en vormgeven aan strategische professionaliteit

In dit essay wordt verslag gedaan van de rolverandering die zich sinds de start van de vorming van de strategische afdeling heeft voltrokken binnen de bestuursdienst van een grote Nederlandse gemeente.

Thema's
Strategie en toekomst

Strategiseren in de schaduw van de macht

Politiek assistenten van bestuurders als verborgen verbinders

Politiek assistenten van bestuurders als verborgen verbinders. Politiek assistenten zijn een relatief nieuw soort functionaris, die zorg draagt voor de ondersteuning van bestuurders. De politiek assistenten vervullen een functie die niet meer als ‘extraatje’ te benoemen is, maar die inmiddels vitaal is om het systeem in stand te houden..

Thema's
Strategie en toekomst

Toekomstverkenning en organisatieontwikkeling

Ontwerpkeuzes in het scenarioproject RWS 2020

Toekomstverkenning is een veelgebruikt instrument in strategische processen, ook bij overheidsorganisaties. Strategie en toekomst zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De vraag is of en hoe dat goed gebeurt.

Thema's
Strategie en toekomst

Figureren in het verhaal van een ander

Over gezagsdragers in beeld 

De voorbeelden van de politiek in ingewikkelde mediaoptredens zijn talrijk. De essentie van ‘mediacratie’ staat in dit essay centraal: de gevolgen van de versmelting die optreedt in de handelingslogica’s van politiek, ambtenarij en media

Thema's
Politiek en bestuur