Samenhang vraagt sturing

NSOB (2020). Samenhang vraag sturing
Ontwerpdilemma's voor sturing in tijden van de energietransitie
Publicatiejaar
2021
Auteur(s)
Martijn van der Steen
Maarten Otto
Petra Ophoff
Reinier Simon Thomas
Jitske van Popering-Verkerk
Koen van Ramshorst
Bruno Koopmans
Thema's
Strategie en toekomst

De energietransitie is veel meer dan kolencentrales uit, windmolens aan. Als we de klimaatdoelstellingen willen halen, moeten er expliciete keuzes worden gemaakt voor de manier waarop we de energietransitie gaan organiseren. Dit constateren de Nederlandse School voor Openbaar bestuur (NSOB) en Alliander in een gemeenschappelijke publicatie over sturing in tijden van energietransitie.

Het essay ‘Samenhang vraagt sturing’ richt zich op de vraag welke lessen we kunnen trekken uit eerdere transities in het licht van de energietransitie. De doelen zijn helder: In 2030 moet onze CO2-uitstoot met 49%  verminderd zijn. Dit betekent de verduurzaming van anderhalf miljoen bestaande woningen, een duurzame elektriciteitsproductie van 70%, afkomstig uit zon en wind, en de overschakeling van vervoer en industrie op elektriciteit in plaats van fossiele brandstoffen. De uitdaging voor het komende decennium is hoe we dit gaan uitvoeren.

Een van de aanbevelingen is om een wisselwerking te creëren tussen het maken van plannen en de uitvoering. Dit betekent geen strikte scheiding meer tussen een plannings- en uitvoeringsfase, zoals vaak gebruikelijk is. In plaats daarvan moeten mogelijke uitvoeringsknelpunten al in de planvormende fase op de tekentafel liggen, zodat hier in het ontwerp rekening mee wordt gehouden. Op deze manier wordt voorkomen dat ambitieuze plannen stranden in de uitvoering. In het rapport wordt niet gepleit voor een sterk sturende Rijksoverheid die alle regie op zich neemt en bepaalt welke windmolen waar moet komen, maar voor een expliciete balans tussen het behoud de regionale initiatieven en het creëren van samenhang op systeemniveau.

Met het rapport willen de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB) en Alliander een bijdrage leveren aan het debat over hoe Nederland de klimaatdoestellingen gaat halen. 2030 is geen verre horizon meer; de uitvoering van de energietransitie is een gemeenschappelijke opgave en vraagt om gezamenlijke actie.

Gerelateerde publicaties

Balanceren tussen inkapseling en afstoting

Een essay over de strategische functie bij de Rijksoverheid 

Een essay over de strategische functie bij de Rijksoverheid. De strategische functie van de departementen is vrijwel steeds in beweging. De vraag is wie de ‘strategen’ in dit type organisatie zijn wat voor activiteiten zij verrichten. Hoe verloopt de dagelijkse werkpraktijk en tegen welke strategische dillema’s lopen zij aan?

Thema's
Strategie en toekomst

Verschuivende verwachtingen

Over rolverandering en vormgeven aan strategische professionaliteit

In dit essay wordt verslag gedaan van de rolverandering die zich sinds de start van de vorming van de strategische afdeling heeft voltrokken binnen de bestuursdienst van een grote Nederlandse gemeente.

Thema's
Strategie en toekomst

Strategiseren in de schaduw van de macht

Politiek assistenten van bestuurders als verborgen verbinders

Politiek assistenten van bestuurders als verborgen verbinders. Politiek assistenten zijn een relatief nieuw soort functionaris, die zorg draagt voor de ondersteuning van bestuurders. De politiek assistenten vervullen een functie die niet meer als ‘extraatje’ te benoemen is, maar die inmiddels vitaal is om het systeem in stand te houden..

Thema's
Strategie en toekomst

Toekomstverkenning en organisatieontwikkeling

Ontwerpkeuzes in het scenarioproject RWS 2020

Toekomstverkenning is een veelgebruikt instrument in strategische processen, ook bij overheidsorganisaties. Strategie en toekomst zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De vraag is of en hoe dat goed gebeurt.

Thema's
Strategie en toekomst

Figureren in het verhaal van een ander

Over gezagsdragers in beeld 

De voorbeelden van de politiek in ingewikkelde mediaoptredens zijn talrijk. De essentie van ‘mediacratie’ staat in dit essay centraal: de gevolgen van de versmelting die optreedt in de handelingslogica’s van politiek, ambtenarij en media

Thema's
Politiek en bestuur