Naar een nieuw fundament

Naar een nieuw fundament
Opgavegericht sturen, leren en verantwoorden bij de aanpak van ondermijning
Publicatiejaar
2020
Auteur(s)
Jorren Scherpenisse
Jorgen Schram
Ilsa de Jong
Martijn van der Steen
Thema's
Sturen in netwerken
Toezicht en naleving

Dit essay gaat over de zoektocht naar passende sturings- en verantwoordingsinformatie bij de aanpak van ondermijning. Het is tot stand gekomen op verzoek van het Strategisch Beraad Ondermijning (SBO), de tien Regionale Informatie- en Expertise Centra (RIEC’s) en het Landelijk Informatie- en Expertise Centrum (LIEC). Daarbij beperken we ons niet tot enkel casuïstiek van ondermijning zelf, maar benutten we ook de lessen en ervaringen uit andere domeinen met opgavegericht sturen en verantwoorden. Wat zijn de opgaven voor het ‘passend maken’ van informatievoorziening, sturingsprikkels en verantwoording? En welk handelingsrepertoire is voorhanden om aan die opgaven te werken?

Eerst plaatsen we aan de hand van de begrippen ‘opgaven’ en ‘grenzen’ de veranderende aanpak en het om die reden opkomende vraagstuk van passende informatievoorziening in een breder bestuurlijk en bestuurskundig perspectief. Vervolgens kijken we naar de manier waarop de invulling van deze begrippen heeft plaatsgevonden in de historie van de aanpak van ondermijning, en waarom juist nú hierin een volgende stap nodig is.

Vervolgens kijken we vanuit drie invalshoeken naar het vraagstuk van opgavegericht verantwoorden: netwerken, tellen en tijd. We laten zien hoe vanuit verschillende theoretische invalshoeken is na te denken over deze verantwoordingsopgave. In het slot van dit essay kijken we vervolgens naar handelingsrepertoire om aan die opgave te werken. Dat doen we vanuit vier perspectieven: rationeel, politiek, constructivistisch en institutioneel. De vier perspectieven tellen op tot een verzameling grote en kleine interventies om de informatievoorziening voor sturen, leren en verantwoording verder te brengen.

Gerelateerde publicaties

Open data, open gevolgen

Wat zijn verstandige en wenselijke volgende stappen in de omgang met open data, zowel in het eigen gebruik als in de rol van producent en beheerder van datasets? Moet de overheid aan de roep tot openstellen gehoor geven? Of moeten delen juist afgeschermd blijven?

Thema's
Strategie en toekomst

Vroege signalen, tijdige strategie

Beschouwing over de Early Warning systematiek van Rijkswaterstaat

Beschouwing over de Early Warning systematiek van Rijkswaterstaat. Welke uitdagingen spelen er bij strategisch vooruitzien vanuit de overheid? In dit essay wordt ingegaan op de dilemma’s van vooruitkijken die spelen bij de inrichting van het proces en het gebruik en effect van vroege signalen.

Thema's
Strategie en toekomst

Ibn Ghaldoun

Verhaal achter een bijzonder inspectiebezoek

In het onderzoek naar Ibn Ghaldoun heeft de onderwijsinspectie geëxperimenteerd met een andere vorm van toezicht. In dit essay wordt die nieuwe aanpak conceptueel geduid en ingebed in bestuurskundige kennis over de werking van systemen.

Thema's
Toezicht en naleving

Van een zachte landing naar een verlengde vlucht

Een reflectie op het kleineveldenbeleid

Een reflectie op het kleineveldenbeleid. In dit onderzoek naar de gaswinning uit de Nederlandse kleine velden wordt in beeld gebracht welke strategische opties er zijn om de winning van de aardgas langer door te laten lopen en welke mogelijke beleidsimplicaties die opleveren.

Thema's
Strategie en toekomst

Amarantis

Het verhaal achter een vertraagde val

In opdracht van de Commissie Onderzoek Financiële Problematiek Amarantis wordt in dit essay gefocust op de public governance rond Amarantis. 

Thema's
Politiek en bestuur