Opgavegericht tegenwerken

thumbnail
Over het meetbaar en merkbaar maken van werken aan de opgave
Publicatiejaar
2021
Auteur(s)
Marije Huiting
Wiljan Hendrikx
Mark van Twist
Thema's
Strategie en toekomst
Sturen in netwerken

Opgavegericht werken wordt in onze tijd gepresenteerd als hét antwoord op de uitdagingen waar het publieke domein zich voor gesteld ziet. Het idee is dan dat organisaties niet langer de eigen taak en bedrijfsvoering als vertrekpunt nemen, maar in plaats daarvan de gezamenlijke opgave centraal stellen waar zij met anderen aan willen werken, zoals het verbeteren van de leefbaarheid van een bepaalde wijk of het borgen van bestaanszekerheid voor kwetsbare inwoners. Hoewel opgavegerichtheid zeker aanmoediging verdient, genereert zoiets ook een risico dat niet onbesproken mag blijven, namelijk dat werken aan de opgave als excuus wordt gebruikt om geen rekenschap te hoeven afleggen over de precieze eigen inzet en bijdrage daaraan. In het openbaar bestuur dient altijd voldoende tegenspel te worden georganiseerd. Dit is óók het geval bij opgavegericht werken. In dit essay betogen wij dat het dan ook hoog tijd is voor de erkenning dat soms tegenwerken ook juist opgavegericht kan zijn.

Opgavegericht tegenwerken betekent voor ons dat niet zomaar klakkeloos te accepteren valt dat werken aan de opgave wordt benut als excuus om geen rekenschap af te leggen. De implicatie is dat terecht kritische vragen mogen – of beter: moeten – worden gesteld over wat eigenlijk precies de opgave is en hoe daarmee verbonden prestaties inzichtelijk gemaakt (gaan) worden. Checks & balances zijn altijd nodig in het openbaar bestuur, (juist) ook als er opgavegericht wordt gewerkt. Uiteindelijk is dat óók in het belang van diezelfde opgave. We mogen dan ook geen genoegen nemen met de constatering dat klassieke evaluatie- en verantwoordingsmethoden zoals prestatiemeting en benchmarking lastig in te zetten zijn; er dient juist gezocht worden naar nieuwe methoden die wél passen of gewerkt te worden aan een herijking van bestaande methoden, door deze van een andere gebruiksaanwijzing te voorzien. Het zoeken naar de juiste productieve spanning vereist in onze opvatting de verkenning van in ieder geval drie opties voor herijking – slim combineren, slim variëren en slim balanceren – die wij in het essay uiteenzetten.

Gerelateerde publicaties

Vorm geven aan verschil

In dit essay beargumenteren de auteurs dat het bij de aard van lokale politiek in Nederland past om na een periode van dualisme meer ruimte te krijgen en te bieden voor pluralisme in keuzes voor inrichting en werkwijzen. Van monisme en dualisme naar pluralisme in de lokale politiek.

Thema's
Politiek en bestuur

Eigenaarschap in het passend onderwijs

In dit essay reflecteren we op de vraag hoe eigenaarschap in het passend onderwijs versterkt kan worden, door het passend onderwijs te bezien vanuit het perspectief van een ‘common’: een collectieve voorziening die voor iedereen (binnen de doelgroep) toegankelijk is, maar waarbij tegelijkertijd sprake is van rivaliserend gebruik. Door passend onderwijs te zien als een gezamenlijke, te delen

Trends in organiseren: een signalement van overheidsorganisaties van de toekomst

Op basis van een literatuurstudie is in dit essay gekeken wat internationaal genoemde trends en ontwikkelingen zijn die het organiseren van overheidsorganisaties de komende periode zullen beïnvloeden (en dat deels al doen). In het essay wordt een zestal thema’s besproken: adaptief bestuur, digitale overheid, operationele excellentie, 21st century skills, opgavegericht werken en autocratisering.

Thema's
Strategie en toekomst

Kijk op kaders

Perspectieven op kaderstelling voorbij NPM

Is het stelsel van kaderstelling nog passend en ondersteunend voor de ontwikkeling van de overheid, bijvoorbeeld als de ambitie is om beleid en uitvoering weer meer bij elkaar te brengen of de wens bestaat om de focus nadrukkelijker te leggen op het realiseren van maatschappelijke waarde? Dat is een belangrijke vraag in de brede evaluatie kaderstelling organisaties op afstand en het vertrekpunt

Thema's
Politiek en bestuur

Post-NPM perspectieven

Achtergrondnotitie bij discussiepaper Kijk op Kaders

Is het stelsel van kaderstelling nog passend en ondersteunend voor de ontwikkeling van de overheid, bijvoorbeeld als de ambitie is om beleid en uitvoering weer meer bij elkaar te brengen of de wens bestaat om de focus nadrukkelijker te leggen op het realiseren van maatschappelijke waarde? Dat is een belangrijke vraag in de brede evaluatie kaderstelling organisaties op afstand en het vertrekpunt

Thema's
Politiek en bestuur