Eigenaarschap in het passend onderwijs

Voorkant essay Eigenaarschap in het passend onderwijs
Publicatiejaar
2020
Auteur(s)
Andrea Frankowski
Martin Schulz
Marije Huiting
Martijn van der Steen

In dit essay reflecteren we op de vraag hoe eigenaarschap in het passend onderwijs versterkt kan worden, door het passend onderwijs te bezien vanuit het perspectief van een ‘common’:  een collectieve voorziening die voor iedereen (binnen de doelgroep) toegankelijk is, maar waarbij tegelijkertijd sprake is van rivaliserend gebruik. Door passend onderwijs te zien als een gezamenlijke, te delen voorziening, ontstaat een nieuw perspectief om de rol van schoolbesturen in het verdelen van de ‘common’ te duiden. Dit heeft ook betekenis voor hoe het ministerie van OCW kan sturen op de ontwikkeling van meer eigenaarschap in het passend onderwijs. 

In onze reflectie staan drie uiteenlopende perspectieven op eigenaarschap centraal, namelijk een juridisch, economisch en sociaal-maatschappelijk perspectief. Elk van deze perspectieven kent een eigen invulling van eigenaarschap. Hoewel de huidige inrichting van het passend onderwijs elementen bevat van alle drie de perspectieven, blijkt het sociaal-maatschappelijke perspectief het minst aanwezig. Het juridische perspectief komt daarentegen het sterkst terug. Dit heeft als risico dat het het passend onderwijs onbedoeld kan reduceren tot een verplicht uit te voeren taak, in plaats van een maatschappelijke opdracht die schoolbesturen oppakken omdat ze dit zelf belangrijk vinden. Terwijl het verdelen van de common van passend onderwijs wordt begrensd door het juridische en het financiële perspectief, zit in het sociaal-maatschappelijke perspectief nu juist de ruimte voor eigenheid. Het ontwikkelen van het sociaal-maatschappelijke perspectief biedt zodoende mogelijkheden voor schoolbesturen en samenwerkingsverbanden om de common van het passend onderwijs naar eigen inzicht te vormen en te verdelen. 

Gerelateerde publicaties

De publieke waarde(n) van Open Data

In dit essay reiken we handvatten aan voor een open data strategie. Deze is wat ons betreft langs de weg van experimenteren en corrigeren, omdat de dynamiek die plaatsvindt vaak niet te voorspellen is en zich gaandeweg ontwikkelt. 

Thema's
Strategie en toekomst

Vernieuwing onder ogen

Opnieuw leren kijken naar de verandering van de rijksdienst

De afgelopen 50 jaar is de rijksdienst flink veranderd, maar hoe zien we die verandering? De tentoonstelling helpt ons om anders te kijken. Naar toen, maar ook nu. In dit essay willen we opnieuw leren kijken naar verandering van de rijksdienst.

Thema's
Politiek en bestuur

Participeren in partnerships

Een reflectie op de samenwerking van het ministerie van VWS met het zorgveld

In dit rapport bestuderen we partnerships: samenwerkingsverbanden die het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is aangegaan met zorginstellingen en andere partijen uit het zorgveld. Concreet analyseren we de manier waarop invulling is gegeven aan samenwerking in vier beleidsprogramma's van de afgelopen vijftien jaar: Sneller beter, In voor zorg!, Experiment regelarme instellingen en

Thema's
Sturen in netwerken

Regie voeren?

Beweging brengen als partner én principaal

Dit essay gaat over partnerships in de zorg: samenwerkingsverbanden tussen het ministerie van VWS, zorgaanbieders en andere partijen uit het zorgveld.

Thema's
Sturen in netwerken

Opgavegericht evalueren:

beleidsevaluatie voor systeemverandering

Regelmatig komen er beleidsvraagstukken voorbij die vanwege hun structuur, kenmerken of context niet goed passen bij de 'gouden standaard' van evaluatieonderzoek. Dit essay is een pleidooi voor opgavegericht evalueren, waarin de aanpak van de maatschappelijke opgave centraal staat, met rekenschap van de complexiteit en bijkomende onzekerheden van de beleidspraktijk.

Thema's
Toezicht en naleving