Tijd voor de rivier

Spelen met tijd-ruimtestrategieën in een complexe programma
Publicatiejaar
2018
Auteur(s)
Jorren Scherpenisse
Martijn van der Steen
Thema's
Strategie en toekomst

In dit essay kijken we terug op het management van een van de grootste, meest complexe programma’s van de afgelopen decennia in Nederland: Ruimte voor de Rivier. Om lessen te formuleren voor de toekomst duiden we de strategische aanpak in termen van twee cruciale dimensies van programmamanagement: ruimte en tijd.

Het programma gaat over een andere omgang met de fysieke ruimte, zoals het inruilen van land voor water om overstromingen te voorkomen. Maar om dat te realiseren is er ook denkruimte nodig, evenals bewegingsruimte, speelruimte, onderhandelingsruimte en regelruimte. De uitdaging voor programmamanagers is dat die ruimten niet statisch zijn, als een puzzel die gelegd moet worden, maar dynamisch. Soms is de ruimte voor een besluit er wel, dan weer niet. Soms is er ruimte om te versnellen, dan weer is deze beperkt en is het noodzakelijk om te vertragen of van het uitgestippelde pad af te wijken.

In het programma is naar ons idee steeds ruimte gezocht, gevonden, gemaakt, gevormd, beperkt en geconcentreerd, door te sturen met tijd. Dit hebben wij geduid als tijd-ruimtestrategieën zoals het organiseren van betekenisvolle momenten, het aanbrengen van ritme, het meebewegen met het economisch tij en het timen van beslismomenten op basis van politieke cycli. Zo leren we van Ruimte voor de Rivier hoe tijd en ruimte strategisch kunnen worden benut in een steeds veranderende omgeving met verschillende partijen, belangen en prioriteiten.

Gerelateerde publicaties

Open data, open gevolgen

Wat zijn verstandige en wenselijke volgende stappen in de omgang met open data, zowel in het eigen gebruik als in de rol van producent en beheerder van datasets? Moet de overheid aan de roep tot openstellen gehoor geven? Of moeten delen juist afgeschermd blijven?

Thema's
Strategie en toekomst

Vroege signalen, tijdige strategie

Beschouwing over de Early Warning systematiek van Rijkswaterstaat

Beschouwing over de Early Warning systematiek van Rijkswaterstaat. Welke uitdagingen spelen er bij strategisch vooruitzien vanuit de overheid? In dit essay wordt ingegaan op de dilemma’s van vooruitkijken die spelen bij de inrichting van het proces en het gebruik en effect van vroege signalen.

Thema's
Strategie en toekomst

Ibn Ghaldoun

Verhaal achter een bijzonder inspectiebezoek

In het onderzoek naar Ibn Ghaldoun heeft de onderwijsinspectie geëxperimenteerd met een andere vorm van toezicht. In dit essay wordt die nieuwe aanpak conceptueel geduid en ingebed in bestuurskundige kennis over de werking van systemen.

Thema's
Toezicht en naleving

Van een zachte landing naar een verlengde vlucht

Een reflectie op het kleineveldenbeleid

Een reflectie op het kleineveldenbeleid. In dit onderzoek naar de gaswinning uit de Nederlandse kleine velden wordt in beeld gebracht welke strategische opties er zijn om de winning van de aardgas langer door te laten lopen en welke mogelijke beleidsimplicaties die opleveren.

Thema's
Strategie en toekomst

Amarantis

Het verhaal achter een vertraagde val

In opdracht van de Commissie Onderzoek Financiële Problematiek Amarantis wordt in dit essay gefocust op de public governance rond Amarantis. 

Thema's
Politiek en bestuur