Omgaan met onvrede

Overheid in een samenleving van on-verschijnselen
Publicatiejaar
2017
Auteur(s)
Bram van Vulpen
Martin Schulz
Boudewijn Steurr
Martijn van der Steen
Mark van Twist
Daphne Bressers
Thema's
Sturen in netwerken

De boze burger houdt de gemoederen bezig. Of het nou gaat om de plaatsing van asielzoekerscentra of bijvoorbeeld de gasboringen in Groningen, het onderliggende gevoel van burgers heeft een centrale plek verworven. Om zulke sentimenten in de maatschappij te vatten heeft zich in de afgelopen jaren een samenleving aan on-verschijnselen ontsloten. Termen als onvrede, onbehagen, onzekerheid, ongelijkheid of onrecht worden veelvuldig gebruikt. Onvrede, als koepelwoord voor alle on-verschijnselen, is daarmee niet alleen een beschrijving van de samenleving, maar ook een schepper van de werkelijkheid. Door in termen van “on-” te spreken wordt de maatschappelijke werkelijkheid ook steeds meer “on”: ontevreden, ongerust, onzeker, oneerlijk. Tegelijkertijd dringen concrete incidenten van protest zich op aan de overheid, die elke keer weer zoekt naar gepaste handelingen. Het werpt de vraag op: hoe kan de overheid omgaan met onvrede?

In dit essay schetsen we een beeld van de verschillende verklaringen voor maatschappelijke onvrede (grondtonen) en belichten we de rol van de overheid (perspectieven). Samen vormen ze een kompas om door de onvrede te laveren. Dit helpt om de werkelijkheid scherper te analyseren en koers te bepalen bij onvrede. Met de tonen kan meer inzicht worden verschaft in onvrede op een manier die recht doet aan de diverse motivaties en emoties die daaraan ten grondslag kunnen liggen. De vier overheidsperspectieven helpen vervolgens om scherper te interveniëren. De overheid heeft vanuit ieder perspectief ander handelingsrepertoire voor het omgaan met onvrede. De perspectieven laten niet één strategie zien, maar scheppen de mogelijkheid om zelf een maatwerkstrategie te vormen.

Gerelateerde publicaties

Vernieuwing onder ogen

Opnieuw leren kijken naar de verandering van de rijksdienst

De afgelopen 50 jaar is de rijksdienst flink veranderd, maar hoe zien we die verandering? De tentoonstelling helpt ons om anders te kijken. Naar toen, maar ook nu. In dit essay willen we opnieuw leren kijken naar verandering van de rijksdienst.

Thema's
Politiek en bestuur

Patronen van politiek

De Arnhemse bestuurscultuur in meervoud

In de gemeente Arnhem hebben in één bestuursperiode twee collegebreuken plaatsgevonden en zijn er vier wethouders afgetreden: dat wijst op een negatieve bestuurscultuur die de stad en zijn bestuur schade berokkent en het vertrouwen in de politiek aantast. Dit essay gaat over die Arnhemse bestuurscultuur.

Thema's
Politiek en bestuur

Participeren in partnerships

Een reflectie op de samenwerking van het ministerie van VWS met het zorgveld

In dit rapport bestuderen we partnerships: samenwerkingsverbanden die het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is aangegaan met zorginstellingen en andere partijen uit het zorgveld. Concreet analyseren we de manier waarop invulling is gegeven aan samenwerking in vier beleidsprogramma's van de afgelopen vijftien jaar: Sneller beter, In voor zorg!, Experiment regelarme instellingen en

Thema's
Sturen in netwerken

Regie voeren?

Beweging brengen als partner én principaal

Dit essay gaat over partnerships in de zorg: samenwerkingsverbanden tussen het ministerie van VWS, zorgaanbieders en andere partijen uit het zorgveld.

Thema's
Sturen in netwerken

Effectief sturen met multi-level governance

Snel en slim schakelen tussen schalen

In dit essay beschrijven we de manier waarop meerlaags werken aan maatschappelijke vraagstukken werkt en gaan we in op de uitdagingen die zich daarbij voordoen, aan de hand van Frequently Asked Questions (FAQ's). 

Thema's
Sturen in netwerken